Góry Świętokrzyskie - odkrywamy Polskę.

Góry Świętokrzyskie - odkrywamy Polskę.

Góry Świętokrzyskie to miejsce tajemnicze, które czeka na Was.

Malownicze, zagadkowe, prawie najstarsze w Polsce – Góry Świętokrzyskie. To miejsce, w którym sacrum spotyka się z profanum. Pradawne dzieje, słowiańskie korzenie, unosząca się w powietrzu aura legend, mitów, niedokończonych historii… Tylko tu po gołoborzach biegają czarownice, tu oddaje się cześć pogańskim bogom i wznosi modlitwy w chrześcijańskim sanktuarium na Świętym Krzyżu.

Widoczne już z daleka, wyrastające jeden za drugim w luźnym szeregu, porośnięte lasem, przyprószone śniegiem – Łysogóry, imponujące, najwyższe pasmo Gór Świętokrzyskich, znane z sabatów czarownic. To miejsce spowite legendą o zlotach wiedźm na miotle i ich szaleństwach z diabłami. Płaski wierzchołek otacza kamienny wał, gdzie w czasach średniowiecza istniało miejsce kultu pogańskich bóstw. A’ propos kontrastów, obrzędy ku ich czci odbywały się jeszcze w XIV wieku, pomimo iż dwa wieki wcześniej nieopodal stanął Klasztor Benedyktynów z relikwiami Krzyża Pańskiego – to właśnie tu modlił się Władysław Jagiełło, Kazimierz Jagiellończyk, Jan Olbracht czy Zygmunt Stary z królową Boną.

fot. Góra Radostowa/ Jakub Hałun – Praca własna. Szczyt w Górach Świętokrzyskich, w paśmie Łysogór

Ale zacznijmy od początku…

Prawdę mówiąc Góry Świętokrzyskie otrzymały miano gór tylko dzięki temu, że jeden ze szczytów, a mianowicie Łysica o 12 metrów przekracza wysokość 600 m n.p.m. Lecz czego można wymagać od skał, które kilkakrotnie były wynoszone w górę i spłaszczane, zalewane przez morze i uginane ciężarem napierającego lodowca? Każdy z tych etapów odcisnął na nich swe piętno i pozostawił na ścianach ślady raf koralowych, łap i ogonów dinozaurów z triasu.

Skamieliny fauny z okresu dewońskiego można podziwiać w Wąwozie Dule – położonym kilkanaście metrów od rynku w Łagowie. Na wysokiej skarpie znajduje się wejście do Jaskini Zbójeckiej. Legenda głosi, że owa jaskinia związana była z postrachem okolicy – zbójem Madejem. Choć nie wiadomo na ile prawdziwe jest to podanie, jedno jest pewne – jedną z najciekawszych części 160-metrowych podziemnych korytarzy jest Madejowe Łoże. Korytarzem leniwie sączy się światło odkrywające Salę Dużą. Tuż nad nią znajduje się Sala Naciekowa zadziwiająca bogactwem draperii, stalaktytów i stalagmitów.

fot. Wejście do Jaskini Zbójeckiej – „Świętokrzyskie Łagów Jaskinia Zbójecka 5185 30” / Piotr Sylwesiuk – Praca własna.

Z Łagowa tylko 15 kilometrów dzieli nas od serca Gór Świętokrzyskich – Nowej Słupi leżącej u stóp Łysej Góry. Wieś ta graniczy ze Świętokrzyskim Parkiem Narodowym i znajduje się w jego otulinie.
W Parku unosi się magiczna, tajemnicza aura. Zza mlecznej mgły powoli wyłaniają się zabudowania klasztorne. Dostojnie, majestatycznie odsłaniają się gotyckie krużganki prowadzące do kościoła i zamknięta barokową kopułą kaplica Oleśnickich. To właśnie tu w marmurowym ołtarzu znajdują się relikwie Krzyża Świętego. Legenda głosi, że pozostawił je węgierski książę Emeryk, który błądził w górach podczas polowania z wujem – Bolesławem Chrobrym, a drogę wskazał im jeleń ze świecącym krzyżem między rogami.

Z klasztoru już tylko kilka kroków do naturalnego piękna jakim jest północny stok Łysej Góry. To prawdziwe bogactwo skalnych rumowisk, tak charakterystycznym dla Gór Świętokrzyskich spadku po epoce lodowcowej.

fot. Góry Świętokrzyskie Łysa Góra zimową porą

Równie piękne gołoborza można odnaleźć na najwyższym szczycie Gór Świętokrzyskich – Łysicy. Tutaj można dotrzeć poruszając się trasą ze Świętej Katarzyny. Mijając klasztor Bernardynek, Puszczę Jodłową, polanę z dwiema kapliczkami, gdzie wybija źródło Świętego Franciszka (uznawane przez wiernych za cudowne, bowiem wypływająca z niego woda leczy choroby oczu) i dalej przemierzając las aż ukaże się skała Agaty – niższy wierzchołek, a potem rozległe rumowiska, nad którymi wznosi się krzyż sygnujący szczyt Łysicy.

Piękno i urok góry Świętej Katarzyny można chłonąć przechadzając się niebieskim szlakiem lub wspinając się na w górę szosą prowadzącą do Bodzentyna. To urocze miasteczko, należące w przeszłości do biskupów krakowskich, położone jest na wzniesieniu wyrastającym nad potokiem Psarka. Z brzegu doskonale widać wzniesiony na wzgórzu zamek, a właściwie jego ruiny. W pobliżu zamku wznosi się masywna bryła gotyckiego kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Świętego Stanisława Biskupa.

Świątynię okalają pozostałości murów obronnych. Wyściełane kocimi łbami uliczki prowadzą do Górnego Rynku i dalej biegną w dół wprost w rejony Rynku Dolnego. Przy nich stoją niewielkie drewniane i murowane domki z charakterystycznymi spadzistymi dachami i nisko zawieszonymi oknami.

Będąc w Górach Świętokrzyskich nie sposób pominąć Jaskini Raj – to położona we wnętrzu wapiennego wzgórza jedna z najpiękniejszych polskich jaskiń. Odkryli ją przypadkowo w 1963 roku mieszkańcy pobliskiej wsi podczas wydobywania kamienia budowlanego. Geolodzy, którzy jako pierwsi weszli do jej wnętrza oniemieli z zachwytu. Kryło ono bowiem wspaniałe nienaruszone ludzką ręką formy naciekowe. Będąc pod ogromnym wrażeniem tego miejsca nazwali je Rajem. Zwisające ze stropu stalaktyty przypominają swym kształtem sople lodu, a misterne skalne draperie wzbudzają zachwyt po dzień dzisiejszy. Co ciekawe przekopując dno jaskini, naukowcy natrafili na kamienne narzędzia, pozostałości ognisk i kości upolowanych zwierząt. Prawdopodobnie to ślady pozostawione przez człowieka pierwotnego, który znalazł tu schronienie około 50 tysięcy lat temu. Tutaj również odkryto kości mamuta. Ciekawostką jest również fakt, że przez cały rok niezależnie od tego czy na zewnątrz jest ciepło czy zimno temperatura w jaskini wynosi około 9 stopni Celsjusza.

Góry Świętokrzyskie to kraina magiczna. Kraina spowita drzemiącą w skałach tajemną mocą, unoszącą w powietrzu nostalgią, szumiącą w uszach legendą. To miejsce emanujące ciszą, spokojem, pięknem nieskażonej, dziewiczej natury. To region zasługujący na odwiedziny i pochylenie się nad jego niesamowitym dziedzictwem.

To idealne miejsce na wyciszenie, oderwanie się od rzeczywistości i wyruszenie w sentymentalną podróż śladami niesamowitej historii.

Zdjęcie Główne – „Bukowa góra 01 Staszek 20051023” autorstwa Paweł Cieśla Staszek_Szybki_Jest – Praca własna.

TAGI